Maska Ciała Gelede
Pochodzenie: Nigeria, Benin
Lud/ grupa etniczna: Joruba (Yoruba)
Materiał: Drewno, patyna naturalna, kaolin, pigmenty
Technika: Rzeźbiarska, polichromia
Wiek: około 1950 r.
Maska należy do typu masek-kostiumów Gelede ludu Joruba, zachodniej Nigerii i sąsiednich części dzisiejszego Beninu. Odmiennie niż klasyczne maski Gelede noszone na głowie, jest to maska torsowa (maska ciała) — element kostiumu tancerza, mocowany na korpusie podczas widowiska Èfè/Gelede. Rzeźba przedstawia stylizowany tors kobiecy: zaznaczone piersi, brzuch oraz centralna, koliście rzeźbiona pępkowa rozeta z motywem krzyżowym — symbol życia, płodności i więzi pokoleniowej.
Widowisko Gelede służy uhonorowaniu Awọn Iya Wa — „naszych matek”: kobiet starszych, czcigodnych i tych obdarzonych mocą duchową (àjẹ́), traktowanych jako strażniczki równowagi społecznej. Maska ta, noszona w pierwszej części ceremonii, ucieleśnia samą obecność tej żeńskiej mocy. Resztki kaolinu (pemba), żółtych i czerwonych pigmentów świadczą o wielokrotnym używaniu obiektu w obrzędach. Tradycja Gelede została w 2001 r. wpisana na Listę Reprezentatywną Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO.
[SZKIC — opis wstępny, sporządzony na podstawie analizy wizualnej obiektu i jego ogólnego kontekstu kulturowego. Wymaga weryfikacji przez eksperta sztuki afrykańskiej; pełna karta katalogowa zostanie sporządzona w odrębnej dokumentacji KRS.]
Pobierz dokumentację PDF